Zo voorkom je de ‘after-holidaydip’

Je vakantie zit erop en nog voordat je goed en wel achter je bureau zit, komen de eerste vragen alweer binnen. Je agenda staat vol, je mailbox vraagt om aandacht en collega’s willen je bijpraten. Ondertussen moet je zelf ook weer wennen aan vroeg opstaan, vaste werktijden en een dag vol afspraken. Het is niet vreemd als je na een paar weken vrij niet direct op volle snelheid draait. De overgang naar je normale werkritme kost nu eenmaal wat tijd. Met een goede voorbereiding en een rustige start voorkom je dat je ontspannen vakantiegevoel na één werkdag alweer volledig is verdwenen.

Wat is een after-holidaydip?

Met een after-holidaydip wordt het gevoel bedoeld dat je na een vakantie minder energie, concentratie of werklust hebt. Tijdens je vrije dagen leefde je waarschijnlijk in een ander ritme. Je hoefde minder op de klok te kijken, had minder verplichtingen en kon je dag vrijer indelen.

Bij terugkomst verandert dat ineens. Er wachten e-mails, openstaande acties, afspraken en nieuwe verzoeken. Dat kan even overweldigend voelen, maar betekent niet automatisch dat je geen zin meer hebt in je werk. Vaak heb je vooral wat tijd nodig om opnieuw overzicht te krijgen.

Deze vijf tips helpen je om de overgang naar je werkritme makkelijker te maken.

1. Bereid je terugkeer vóór je vakantie voor

Een rustige eerste werkdag begint eigenlijk al voordat je vakantie begint. Maak daarom een korte overdracht voor de collega die je werkzaamheden tijdelijk overneemt. Dat is niet alleen handig voor je collega, maar ook voor jezelf. Na een paar weken vrij weet je namelijk niet altijd meer precies waar je mee bezig was.

Noteer bijvoorbeeld:

• welke werkzaamheden nog lopen;
• welke deadlines eraan komen;
• op welke reacties of documenten je nog wacht;
• wie tijdens je afwezigheid iets overneemt;
• wat je na je vakantie als eerste moet controleren.

Houd het overzicht kort en praktisch. Werk je met een digitale takenlijst? Zet de belangrijkste werkzaamheden dan eventueel onder een aparte categorie, zoals ‘Na mijn vakantie’. Zo zie je bij terugkomst meteen welke onderwerpen aandacht nodig hebben.

Zorg er ook voor dat je collega de benodigde documenten, contactgegevens en achtergrondinformatie kan vinden. Daarmee voorkom je dat je tijdens je vakantie alsnog wordt gebeld omdat bepaalde informatie alleen in jouw mailbox of persoonlijke mappen staat.

2. Houd je eerste werkdag zo veel mogelijk vrij

Probeer je eerste ochtend na de vakantie niet direct vol te plannen met vergaderingen en afspraken. Een paar uur zonder onderbrekingen geeft je de ruimte om rustig te bekijken wat er tijdens je afwezigheid is gebeurd.

Plan ook een kort overdrachtsmoment met de collega die jouw werkzaamheden heeft overgenomen. Loop samen het overzicht door dat je vóór je vakantie hebt gemaakt. Bespreek wat inmiddels is afgehandeld, welke situaties zijn veranderd en welke acties nog op jou wachten.

Gebruik de rest van de tijd om:

1. je agenda voor de komende week te controleren;
2. urgente berichten te bekijken;
3. wijzigingen in lopende werkzaamheden door te nemen;
4. je actielijst bij te werken.

Werk je inbox niet automatisch van oud naar nieuw af. Veel vragen zijn tijdens je vakantie misschien al opgelost. Gebruik de overdracht als uitgangspunt en zoek gericht naar e-mails over lopende werkzaamheden, deadlines en zaken die nog actie van jou vragen.

Zo voorkom je dat je tijd besteedt aan berichten die inmiddels niet meer relevant zijn.

3. Bepaal wat deze week echt moet gebeuren

Na je vakantie kan bijna alles belangrijk lijken. Er zijn nieuwe verzoeken binnengekomen, deadlines zijn dichterbij gekomen en collega’s hebben misschien vragen voor je bewaard. Probeer daarom niet alle achterstanden direct op de eerste dag weg te werken.

Gebruik de overdracht en je mailbox om je openstaande werkzaamheden te verzamelen. Deel deze daarna in:

• wat vandaag aandacht nodig heeft;
• wat deze week moet gebeuren;
• wat nog kan wachten;
• wat iemand anders kan oppakken.

Kies vervolgens maximaal drie belangrijke taken voor je eerste werkdag. Zo blijft je planning haalbaar en voorkom je dat je voortdurend tussen verschillende werkzaamheden schakelt.

Laat AI je openstaande acties verzamelen

Werk je met Copilot in Outlook? Dan kun je Copilot vragen om de e-mails uit je vakantieperiode te bekijken en de openstaande acties voor deze week te verzamelen. Zo hoef je niet ieder bericht zelf afzonderlijk door te nemen.

Welke mogelijkheden je precies hebt, hangt af van je Microsoft 365-abonnement, je Copilot-licentie en de instellingen van je organisatie. Copilot Chat kan in Outlook vragen beantwoorden over je inbox en agenda. Met een volledige Microsoft 365 Copilot-licentie kan Copilot meer informatie uit je Microsoft 365-werkomgeving meenemen.

Gebruik bijvoorbeeld deze prompt:

Bekijk alle e-mails die ik heb ontvangen van [begindatum vakantie] tot en met [einddatum vakantie]. Deze werkweek loopt van [begindatum werkweek] tot en met [einddatum werkweek]. Maak alleen een overzicht van de berichten waarin ik deze week nog een actie moet uitvoeren, antwoord moet geven, besluit moet nemen of document moet aanleveren. Vermeld per e-mail de afzender, het onderwerp, de gevraagde actie en de deadline. Zet berichten met een harde deadline bovenaan. Laat nieuwsbrieven, automatische meldingen en berichten waarop geen actie nodig is buiten het overzicht.

Controleer de uitkomst aan de hand van de overdracht van je collega. Een vraag kan tijdens je vakantie namelijk al zijn afgehandeld, zonder dat dit duidelijk is in het oorspronkelijke bericht. Bepaal vervolgens zelf welke taken de hoogste prioriteit hebben.

Je kunt Outlook ook aan ChatGPT koppelen. ChatGPT kan dan e-mails in je mailbox zoeken en informatie uit berichten verzamelen. Je geeft ChatGPT daarmee toegang tot de mailgegevens waarvoor je toestemming verleent. Of deze koppeling beschikbaar is, hangt onder andere af van je account, de Microsoft-machtigingen en de instellingen van je organisatie.

Koppel een zakelijke mailbox daarom alleen wanneer je organisatie dit toestaat en er duidelijke afspraken zijn over privacy en informatiebeveiliging. In veel organisaties kan een medewerker zo’n koppeling niet zelfstandig activeren of is het gebruik ervan beperkt.

4. Plan momenten waarop je ongestoord kunt werken

Na een rustige vakantie kunnen geluiden en onderbrekingen op kantoor extra opvallen. Een bellende collega, binnenkomende Teams-meldingen en korte vragen tussendoor maken het lastig om je weer goed te concentreren. Blokkeer daarom op je eerste werkdagen een of twee momenten in je agenda voor taken die veel aandacht vragen. Zet je status in Teams tijdelijk op ‘Niet storen’, schakel meldingen uit en laat directe collega’s weten wanneer je weer bereikbaar bent. Kies voor zo’n concentratieblok dan één duidelijke taak, zoals het bijwerken van een dossier, het voorbereiden van een vergadering of het verwerken van urgente acties. Zo krijg je sneller iets afgerond en voorkom je dat je de hele dag tussen je mailbox, vragen en losse taken blijft schakelen.

Werk je in een drukke ruimte? Kijk dan of je tijdelijk op een rustigere plek kunt zitten. Het gaat er niet om dat je jezelf de hele dag afsluit, maar dat je een paar momenten creëert waarop je zonder onderbrekingen kunt doorwerken.

5. Probeer niet direct je hele achterstand in te halen

Na een vakantie wil je misschien zo snel mogelijk weer bij zijn. Daardoor is de verleiding groot om je pauze over te slaan, langer door te werken en ieder vrij moment met een taak te vullen. Meestal houd je dat tempo niet lang vol. Verdeel je werkzaamheden daarom over de eerste dagen en houd je aan je normale werktijden. Plan ook gewoon je lunchpauze en ga tussendoor even van je werkplek. Een korte wandeling of een kop koffie zonder beeldscherm kan al helpen om je aandacht opnieuw te richten.

Houd daarnaast ook wat ruimte vrij in je agenda. Tijdens je eerste werkdagen komen er vaak nog vragen, wijzigingen en nieuwe informatie bij. Wanneer je planning al helemaal vol staat, loop je direct opnieuw achter de feiten aan. Je hoeft aan het einde van je eerste werkdag echt niet volledig bijgewerkt te zijn. Een paar belangrijke taken goed afronden geeft vaak meer rust dan proberen om alles tegelijk weg te werken.

Wat als de dip aanhoudt?

Een paar dagen minder energie of moeite met opstarten hoeft niet direct iets bijzonders te betekenen. Geef jezelf de tijd om weer aan je normale werkritme te wennen. Blijf je langere tijd erg moe, gespannen of somber? Dan kan er meer spelen dan een tijdelijke after-holidaydip. Misschien is de werkdruk structureel te hoog, zijn de prioriteiten niet duidelijk of krijg je tijdens een gewone werkweek onvoldoende ruimte om te herstellen. Bespreek dit dan met je leidinggevende, bedrijfsarts of huisarts. Een vakantie kan tijdelijk rust geven, maar structurele werkproblemen verdwijnen er niet vanzelf door.

Geef jezelf een paar dagen

De eerste werkdag na je vakantie hoeft niet meteen perfect te verlopen. Geef jezelf een paar dagen om weer in het ritme te komen en verwacht niet dat je direct alles hebt bijgewerkt. Door rustig te beginnen en bewust keuzes te maken, houd je meer van je vakantie-energie over. En dat is uiteindelijk een stuk prettiger dan op dag één alweer volledig op de automatische piloot te staan.